Sondaj kuyusunda verim nerede kaybedilir?
Sondaj kuyusunda su, muhafaza borusunun filtreli bölümündeki açıklıklardan girer. Bu açıklıkların dışında, kuyu ile formasyon arasına serilmiş çakıl zarfı bulunur. Verim kaybının büyük bölümü tabandaki dolguda değil, tam olarak bu iki katmandadır: filtre yarıkları daralır, çakıl zarfının boşlukları çökeltiyle dolar.
Tıkanma üç ana biçimde gelişir. Kabuklaşmada suda çözünmüş kalsiyum karbonat ve demir, filtre yüzeyinde sert bir tabaka oluşturur. Biyolojik tıkanmada demir bakterileri jelimsi bir kütle üreterek çakıl zarfını sıvar. Mekanik tıkanmada ise ince taneli malzeme boşlukları doldurur.
Bu üç mekanizma çoğunlukla iç içedir. Bu yüzden tek bir yöntemle çalışmak yanıltıcı olur: kimyasal, biyofilmin altındaki kabuğa ulaşamazsa çözemez; mekanik uygulama ise sert kabuğu yerinden oynatamaz. Doğru sıralama, kamera görüntüsündeki kabuk dokusuna bakılarak kurulur.
Hava kaldırma (air-lift) nasıl çalışır?
Hava kaldırma, kuyuya indirilen bir hava borusundan kompresörle basınçlı hava verilerek su ve hava karışımının yoğunluğunu düşürme, böylece karışımı yüzeye taşıma esasına dayanır. Kuyuya ikinci bir tahliye borusu indirildiğinde, yükselen akış birikimi de sürükleyerek dışarı çıkarır.
Yöntemin gücü kesintili uygulanmasından gelir. Hava aniden verilip kesildiğinde kuyu içinde ileri geri yönde akış oluşur; bu değişken akış, çakıl zarfındaki ince malzemeyi yerinden kopararak kuyuya çeker. Sürekli ve tek yönlü akış ise malzemeyi zarfın dışına doğru sıkıştırıp tıkanmayı derinleştirebilir.
Uygulamada kompresör basıncı ve hava debisi, kuyunun su seviyesine ve boru dalma oranına göre ayarlanır. Yetersiz basınç akış oluşturmaz; ölçüsüz basınç ise çakıl zarfını dağıtabilir ve filtre borusuna gereksiz yük bindirir.
Uygulama adımları
- Filtre aralıklarının belirlenmesi Sondaj raporundan muhafaza ve filtre borusunun hangi kotlar arasında bulunduğu, slot açıklığı ve çakıl zarfı kalınlığı okunur. Log yoksa filtreli bölge kamera taramasıyla tespit edilir.
- Kamera ile filtre incelemesi Filtre yüzeyindeki kabuğun rengi ve dokusu, açıklıkların ne oranda kapandığı ve varsa deformasyon görüntülenir. Kabuk tipi, kimyasal gerekip gerekmediğine karar verdirir.
- Ön hava kaldırma Taban dolgusu ve gevşek malzeme kademeli hava kaldırma ile alınır. Çıkan su berraklaşana kadar sürdürülür; bu adım, kimyasal uygulanacaksa temas yüzeyini de hazırlar.
- Pistonlama Kuyu çapına uygun lastik pistonlu takım, filtreli bölgede aşağı yukarı hareket ettirilir. Oluşan basınç dalgası, jetlemenin ulaşamadığı zarf içi boşlukları çalıştırır ve sıkışmış ince taneyi gevşetir.
- Kimyasal uygulama Kabuk tipine göre inhibitörlü sülfamik ya da hidroklorik asit, biyolojik tıkaçta ise uygun dispersan seçilir. Çözelti filtreli bölgeye hedefli olarak verilir, belirlenen temas süresince bekletilir ve aralıklarla hareketlendirilir.
- Nötralizasyon, tahliye ve son ölçüm Kullanılan kimyasal nötralize edilir; çıkan sıvı toplanarak kuyudan uzakta kontrollü biçimde bertaraf edilir. Kuyu, su berraklaşana ve pH normale dönene kadar boşaltılır. Kapanışta debi ve seviye ölçümü yinelenir.
Kimyasal uygulamada dikkat edilenler
- Kimyasal seçimi kabuk tipine göre yapılır; kireç kabuğunda işe yarayan, biyolojik tıkaçta sonuç vermez
- İnhibitör kullanılmayan asit, çelik filtre borusunu ve muhafaza borusunu inceltir
- Temas süresi boyunca çözeltinin hareketlendirilmesi, doygun hale gelen sıvının yenisiyle yer değiştirmesini sağlar
- İşlem sonrası pH ölçümü ve nötralizasyon atlanmaz; asidik su kuyuda bırakılmaz
- Çıkan sıvı dere yatağına, sulama kanalına ve bahçeye verilmez
- İçme suyu kuyularında kimyasal sonrası dezenfeksiyon ve analiz ayrıca planlanır
Yöntemlerin karşılaştırması
| Yöntem | Hedeflediği sorun | Etki bölgesi | Sınırı |
|---|---|---|---|
| Hava kaldırma | Gevşek birikim, taban dolgusu, ince malzeme | Kuyu içi ve çakıl zarfının iç yüzü | Sert kabuğu tek başına çözemez |
| Pistonlama | Zarf içinde sıkışmış ince tane | Filtre çevresi, zarf kalınlığı boyunca | Deforme ya da çatlak filtrede uygulanmaz |
| Yüksek basınçlı jetleme | Filtre açıklıklarındaki yüzey tıkacı | Nozulun karşıladığı dar bant | Zarfın derinine ulaşmaz |
| Asit uygulaması | Kireç ve demir kaynaklı sert kabuk | Çözeltinin ulaştığı tüm yüzey | Boru malzemesine ve çevreye dikkat gerektirir |
| Dispersan | Demir bakterisi biyofilmi | Zarf ve filtre yüzeyi | Mekanik hareketlendirme olmadan yetersiz kalır |
Hava kaldırma her derinlikte uygulanabilir mi?
Yöntem, hava borusunun su içinde kalan boyunun toplam boya oranına bağlıdır. Su seviyesi çok derinde olan kuyularda bu oran düştüğü için daha yüksek basınç gerekir; bazı durumlarda pompayla birlikte çalışan karma bir düzen kurulur. Uygunluk, seviye ölçümünden sonra belirlenir.
Filtre borusu çökmüşse temizlik işe yarar mı?
Çökmüş ya da yarılmış filtrede temizlik kalıcı sonuç vermez; hatta zorlayıcı yöntemler hasarı büyütebilir. Kamera görüntüsünde yapısal bozulma görülürse önce onarım seçenekleri, örneğin iç astar boru uygulaması değerlendirilir.
Temizlik sonrası kum gelmesi artar mı?
İlk saatlerde geçici olarak artabilir, çünkü zarf içindeki gevşemiş ince malzeme kuyuya taşınır. Bu malzeme yüzeye alındıktan sonra su berraklaşır. Kum gelmesi kalıcı olarak sürüyorsa neden temizlik değil, filtre açıklığı ya da yetersiz kalmış inkişaftır.
Derin kuyunuzun debisi mi düştü?
Kuyu logunuzdaki filtre aralıklarını paylaşın; hangi yöntemin hangi sırayla uygulanacağını ölçüm sonrası birlikte planlayalım.
0534 835 10 72Hizmet kapsamı
- Filtre aralıklarının log ve kamera ile belirlenmesi
- Kesintili hava kaldırma (air-lift) uygulaması
- Lastik pistonlu takımla filtre bölgesi çalışması
- Kabuk tipine göre inhibitörlü kimyasal seçimi
- Nötralizasyon, pH kontrolü ve kontrollü bertaraf
Sık sorulan sorular
Asit uygulaması kuyuya zarar verir mi?
İnhibitörsüz ya da yanlış seçilmiş kimyasal, çelik filtre ve muhafaza borusunu inceltir. Uygun inhibitörle, doğru derişimde ve denetimli temas süresiyle uygulandığında boruya etkisi sınırlı kalır. Uygulama sonrası nötralizasyon ve pH kontrolü her durumda yapılır.
Her sondaj kuyusunda kimyasal gerekir mi?
Hayır. Kum ve gevşek birikim kaynaklı tıkanmalarda hava kaldırma ile pistonlama çoğu zaman yeterlidir. Kimyasal, kamera görüntüsünde sert kabuk ya da biyolojik tıkaç görüldüğünde ve mekanik yöntemler beklenen sonucu vermediğinde gündeme gelir.
Hizmet verdiğimiz iller
Bu hizmeti 81 ilin tamamında veriyoruz. İlinizi seçin; o ile özel kuyu yapısı, tipik derinlik ve bölgesel arıza profilini içeren sayfaya gidin.
İç Anadolu 13 il
Karadeniz 18 il
İlgili hizmetler
Kuyu Temizleme
Kuyu tabanında ve cidarında biriken kum, kireç kabuğu, korozyon ürünü ve biyolojik tıkaç uzaklaştırılarak kuyunun su verme kapasitesi geri kazandırılır.
Kuyu Temizliği
Kuyu temizliğinin kapsamını, süresini ve bedelini belirleyen etkenler; keşiften yazılı teklife ve sonuç ölçümüne kadar sürecin nasıl işlediği.
Su Kuyusu Temizleme
İçme ve kullanma suyu kuyularında mekanik temizlik, şok klorlama ve akredite laboratuvar analizi; kirliliğin kuyuya giriş yolunun kapatılmasıyla tamamlanır.
Blogdan
GAP Bölgesinde Sulama Kuyuları ve Taban Suyu
Yüzey sulamasının yaygınlaştığı GAP alanlarında taban suyu yükselmesi ve tuzlanma öne çıkıyor. Sulama kuyularının rolünü, drenaj ilişkisini ve bakım önceliklerini ele alıyoruz.
Konya Kapalı Havzası'nda Kuyu İşletmeciliği
Kapalı havza koşullarında kuyu işletmek, seviye takibi ve çekim disiplini gerektirir. Bölgedeki tipik derinlikler, sık görülen sorunlar ve sürdürülebilir işletme önerilerini derledik.
Kuyuda Kireçlenme Neden Olur, Nasıl Önlenir?
Kireç kabuğu filtre yarıklarını daraltır, pompa verimini düşürür ve enerji tüketimini sessizce artırır. Kireçlenmenin kimyasını, belirtilerini ve önleme yöntemlerini anlatıyoruz.